تبلیغات
♥╬ به نام خالق کهکشان ها ╬♥ - اسرار جهان‌های موازی (قسمت چهارم)

480317_449191345124888_419856742_n

- نظریه ریسمان

در قسمت قبل بیان شد كه انرژی تاریك مقادیر متفاوتی می‌تواند داشته باشد. و برای حصول نتیجه بایستی چگالی انرژی تاریك جهان خودمان را كه اندازه‌گیری كرده‌ایم، جزء مقادیر ممكن برای چگالی انرژی تاریك چندجهانی نیز باشد. اینجاست كه جبهه سوم تحقیقات فیزیك‌دانان ظاهر می‌شود: نظریه ریسمان.
نظریه ریسمان تلاشی است برای به حقیقت پیوستن «نظریه وحدت بزرگ» یا «نظریه یكپارچه» یا «نظریه همه‌چیز» كه رویای بسیاری از فیزیك‌دانان بوده و هست.
در یك كلام، نظریه همه‌چیز تمام مواد و نیروهای موجود در عالم را در قالب یك فرمول‌بندی ریاضی جمع می‌كند. نظریه ریسمان در اواخر دهه 1960 بر اساس این ایده طرح‌ریزی شد كه در ژرفای هر ذره بنیادی، ریسمانی (موجودی شبیه به رشته) ریز و چند بعدی (نه لزوماً همان 3 بعد فضا و یك بعد زمان) از انرژی وجود دارد كه مرتعش است. همان‌طور كه الگوهای ارتعاشی مختلف تارهای یك ساز موسیقی به تولید صداهای مختلفی می‌انجامد، الگوهای نوسانی مختلف این ریسمان‌های ریز هم به ذرات گوناگونی منجر می‌شود.

پیشگامان نظریه ریسمان تصور می‌كردند ساختار ریاضی این نظریه به زودی می‌تواند پیش‌بینی‌هایی قطعی و آزمون‌پذیری را تولید كند. اما سال‌ها گذشت و تحلیل‌های دقیق‌تر معادلات این نظریه از وجود پاسخ‌های فراوانی پرده برداشت كه هر یك می‌توانست متناظر با جهانی خاص باشد. هرچه در وصف تعداد این پاسخ‌های فراوان بگوییم، كم گفته‌ایم!
آخرین تخمین‌ها نشان می‌دهند نظریه ریسمان پیش‌بینی می‌كند كه « 10 به توان 500» جهان می‌تواند وجود داشته باشد!!!!
این عدد چنان بزرگ است كه هیچ‌جور نمی‌توان آن را توصیف كرد. عددی كه بزرگ‌تر از هر عددی است كه تا كنون در دنیای علم مطرح شده است. فیزیك‌دانان، این عدد واقعاً عظیم را چشم‌انداز ریسمان می‌نامند.
برای برخی طرفداران نظریه ریسمان، ناتوانی این نظریه در ارائه پاسخ خاص جهان خودمان به معنی شكست بود. اما تنوع فوق‌العاده زیاد جهان‌های ممكن‌الوقوع در نظریه ریسمان برای طرفداران‌ چندجهانی بسیار دلگرم‌كننده بود. با تركیب كیها‌ن‌شناسی تورمی و نظریه ریسمان می‌توان به بازه‌ای بی‌اندازه بزرگ از مقادیر مختلف برای انرژی تاریك دست یافت كه یكی از آنها مقدار اندازه‌گیری شده برای جهان خودمان است. به عبارت دیگر، با ورود تورم به دنیای ریسمان‌ها، بیگ بنگها یكی پس از دیگری به وقوع می‌پیوندند و جهان‌های ممكن را به جهان‌های حقیقی تبدیل می‌كنند. یكی از این جهان‌ها همان جهان ماست و از آنجا كه شرایط لازم برای پیدایش حیات در این جهان فراهم آمده، 14 میلیارد سال پس از آغاز این جهان، شما روی سیاره زمین و با خیال راحت به مطالعه این مطلب مشغولید.

- شواهد فوق‌العاده

سال‌ها پیش كارل سیگن، منجم و مروج علم مشهور گفت: «برای اثبات ادعاهای فوق‌العاده به دلایل فوق‌العاده نیاز دارید.» آیا ما هم می‌توانیم شواهدی فوق‌العاده دال بر وجود جهان‌های دیگر پیدا كنیم؟
از آنجا كه جهان‌های موازی مرزهای قابل رویت قرار گرفته‌اند، به‌نظر می‌رسد كه پاسخ سوال فوق منفی است و چند جهانی (Mutiverse) را باید خارج از مرزهای علم در نظر گرفت. اما عجله نكنید!
خیلی وقت‌ها شواهد مورد نیاز را می‌توان به دست آورد. حتی در مورد اجسامی كه ذاتاً غیر قابل دسترسی هستند.
سیاه‌چاله‌ها را در نظر بگیرید. كیهان‌شناسان سال‌هاست كه در مورد خواص عجیب و غریب دنیای درون یك سیاه‌چاله با قطعیت صحبت می‌كنند. در حالی‌كه همه ما می‌دانیم كه هیچ‌چیز، حتی نور نمی‌تواند از داخل سیاه‌چاله‌ها به بیرون بیاید و به همین دلیل مرزهای داخلی یك سیاه‌چاله، منطقه ممنوعه و غیرقابل دستیابی است. پس فیزیك‌دانان چطور خواص سیاه‌چاله‌ها را تحلیل می‌كنند؟
پاسخ در اعتبار معادلات ریاضی نهفته است. وقتی نظریه‌ای مانند نسبیت عام مجموعه‌ای از پیش‌بینی‌های دقیق و قابل مشاهده را ارائه می‌دهد و شما با آزمایش‌ و مشاهدات آن را تأیید می‌كنید، اعتبار نظریه و اعتماد ما به آن افزایش می‌یابد و پیش‌بینی‌های نظریه را در مورد پدیده‌هایی مشاهده‌ناپذیر می‌پذیریم.
در مورد چند جهانی نیز همین است. وقتی ایده پیشنهادی چندجهانی با پیش‌بینی‌های درست و دقیق در مورد آنچه می‌توانیم ببینیم و در جهان خود، به آن دسترسی داریم اعتماد ما را به‌دست آورد، آنگاه جرأت پیدا می‌كنیم به پیش‌بینی‌هایش از آنچه در جهان‌های دیگر و خارج از دسترس ما روی می‌دهد نیز اعتماد كنیم.
البته هنوز تا رسیدن به این مرحله راه زیادی در پیش است. كیهان‌شناسی تورمی پیش‌بینی‌های دقیقی در مورد تابش زمینه كیهانی ارائه داده است. انرژی تاریك هم روند انبساط جهان را با دقت توضیح می‌دهد. اما نظریه ریسمان هنوز در حد معادلاتی روی كاغذ است و شاید بهتر باشد بگوییم در مرحله فرضیه متوقف مانده. زیرا پیش‌بینی‌های متفاوت و روح اصلی این نظریه در ابعادی میلیاردها بار كوچك‌تر از آنچه امروز در بزرگ‌ترین شتاب‌دهنده‌های ذرات می‌توانیم بررسی كنیم، ظاهر می‌شوند.
اما این‌ همه ماجرا نیست. شاید بتوانیم شواهدی از وجود جهان‌های دیگر را در برخوردهای احتمالی جهان در حال گسترش خودمان با جهان‌های همسایه پیدا كنیم. چنین برخورد عظیمی حتی اگر در حد مالیده‌شدن (و نه برخورد مستقیم) هم باشد، الگوهای متفاوتی در تغییرات دمایی تابش زمینه كیهانی ایجاد می‌كند كه ممكن است روزی تلسكوپ‌های فوق‌پیشرفته بتوانند آنها را ردیابی كنند.
خیلی‌ها معتقدند نخستین تأیید بر ایده چندجهانی از دل همین برخوردهای احتمالی بیرون خواهد آمد. اما اگر كمی خوش‌شانس باشیم، شاید بتوانیم این شواهد را زودتر از آنچه فكرش را می‌كردیم، بیابیم!

ادامه دارد …




طبقه بندی: فیزیك،

تاریخ : چهارشنبه 17 مهر 1392 | 11:06 ب.ظ | نویسنده : physicfa | نظرات
.: Weblog Themes By BlackSkin :.